De Hoornaar

Je hoeft haar niet visueel waar te nemen om te weten dat er een hoornaar voorbij vliegt en zeker niet als het om de koningin gaat . Het zware imposante gezoem is onmiskenbaar !!
Deze prachtige reuzenwesp is tegenwoordig in nederland te vinden . Oorspronkelijk komen ze uit de zuidelijke en warmere landen .

De hoornaar ten onrechte gevreesd , de koningin is een beste meid van wel 3 a 4 cm , de werksters zijn ruim de helft kleiner en hebben het formaat van een flinke bij ( zie foto )

Ook ik mocht me bevoorrecht noemen om een aantal jaar geleden deze koningin in mijn schuur te ontvangen , een nieuwsgierig beestje wat altijd even kwam kijken wat jij aan het doen was in de tuin . Ze cirkelde wat rond en ging vervolgens haar weg .
Ze was bezig aan haar nestbouw . In dat nest met aardig wat kamertjes want een nest kan wel bestaan uit 4000 wespkrachten , een heel leger dus .

Ze was dan ook dag en nacht op pad . Hoornaars zijn de enige wespen die ook in de avond en nacht jagen . Ze zijn niet gek op zoetigheid zoals bijvoorbeeld de Duitse wesp . Een hoornaar zal er dus niet met je limonade of andere zoetigheden vandoor willen gaan . Hoornaars zijn gek op dierlijke eiwitten die ze aan de hoornaarslarven voeren . De suikers en eiwitten worden uit andere insecten , larven en spinnen gezogen . Een hoornaar in de buurt garandeert jou een wespvrije zomer ! Maar dan moet ze wel een beetje bij je in de buurt een nest hebben , hoornaars jagen ongeveer 150 meter rondom hun nest . Het nestmateriaal bestaat uit fijngekauwd rottend hout .
Dit alles zal zo ongeveer april gaan plaatsvinden . Koninginnen overwinteren in een zanderige grond en kunnen veel vorst verdragen omdat zij van nature een soort antivries in het lichaam hebben . Ze kunnen tot ongeveer 20 graden vorst verdragen . Diep in de grond zal die temperatuur bijna nooit gehaald worden .

Hoornaars maken nesten in bomen of andere beschutte plekken zoals je zolder of een vogelnestkastje . In de vrije natuur dien je 4 meter afstand te houden van het nest en op een beschutte plek in een woonwijk zoals in vogelnestkasten is dat ongeveer een meter .
Hoornaars bouwen hun nest hoog en dus over het algemeen moeilijk voor mensen bereikbaar .

Hoornaars vallen dan ook pas aan als je het nest gaat verstoren en dat maakt dat zij als de meest vriendelijke wesp genoemd mag worden .

Mocht je ooit een nest in je huis krijgen of op een plek waar het erg hinderlijk voor je kan zijn , schakel dan een imker in en ga nooit het nest zelf verwijderen.

De steek van de hoornaar is nogal pijnlijk , zeg maar gerust erg pijnlijk . Maar dat wil helemaal niet zeggen dat de steek gevaarlijker is dan een steek van een ander soort wesp . Het gif uit de angel van een hoornaar bevat een andere substantie waardoor de steek zeer pijnlijk aanvoelt .

De bewering dat een hoornaarssteek dodelijk is kan naar sprookjesland doorverwezen worden , wel is het veel pijnlijker .
Mensen met een wespenallergie moeten altijd voorbereid zijn en maatregelen nemen om steken te voorkomen.

Om niet gestoken te worden door een wesp heb je zelf voor een deel in de hand . Kijk uit met zoetigheid , parfums , haarlak maar ook met felgekleurde kleding . Insecten waaronder ook de wesp voelt zich niet aangetrokken tot de kleuren donkergroen , bruin en grijstinten en alle andere donkere kleuren . Of dit in de zomer nu echt aantrekkelijk en mooi is mogen jullie zelf bepalen.

Om weer even terug te komen op het nest wat ik in de schuur had , de koningin en haar gevolg heeft het zwaar gehad . Tijdens het bouwen van het nest ontdekte ik nog een ander beestje , een regelrechte moordenaar zou later blijken . Het was een kruipsel van ongeveer 4 cm en ik had dit nog niet eerder gezien . Na wat zoekwerk bleek dit de zwarte reuzenmier te zijn en ook nog eens een koningin . Ook zij wou iets in mijn schuur beginnen maar tolereerde geen andere bewoners . Het hele hoornaarsnest , behalve de koningin , werd aangevallen en uitgeroeid . De grote zwarte reuzenmier is niet inheems maar is in het verleden met niet al te veel succes uitgezet . De grote zwarte reuzenmier komt eveneens in de zuidelijke landen voor en is zeer roofzuchtig en eigenlijk een plaag voor andere nuttige insecten .

Je moet natuurlijk de natuur haar gang laten gaan , maar als ik eerder de gevolgen had kunnen voorzien wat deze roofmier aan zou richten , zou ik haar gevangen hebben en een deurtje verder hebben gezet .

Had de hoornaar koningin wel haar nest kunnen voltooien dan waren er eerst een paar werksters geboren die mee helpen om het nest groter te maken en de nieuwe hoornaarslarven te voeden . Dit gaat zo een tijd door tot aan het eind van de zomer pas de vruchtbare wijfjes en mannetjes worden geboren . De vruchtbare vrouwtjes zullen zelf het jaar daarop koningin worden terwijl de rest bij de eerste vorst zullen sterven .

Wetenswaardigheden

- Wist je dat een bijen of wespenkoningin geen angel hebben en dus niet kunnen steken ?
- Dat de mandieren al zowiezo geen angel hebben , zij zijn er om te bevruchten en niet ter verdediging of jacht zoals werksters
- Dat blauw en paars een aantrekkingskracht hebben ?
- Dat als er onthoofde insecten een aanduiding kan zijn dat er bij jou in de buurt een hoornaars nest zit ?
- Dat hoornaars enkel bij verstoring van het nest of als het dier in het nauw gedreven wordt een mens aanvalt ?
- Dat een steek in een bloedvat of mond wel gevaarlijk is ?
- Dat volwassen hoornaars geen dierlijk voedsel meer eten maar de afscheiding die hun eigen larven produceren en suiker bevatten ?


In het volgende blog wil ik iets over het lieveheersbeestje gaan vertellen . Dit kleine grappige en nuttige dier die ook venijnige eigenschappen heeft .